Sprint 0

Voordat onze developers aan de slag gaan met de bouw van een website, doorlopen we met onze opdrachtgevers een proces dat we bij Zicht - sprint 0 - noemen. Hier lees je over de stappen die we in de eerste fase van een project nemen.

Voordat onze developers aan de slag gaan met de bouw van een website, doorlopen we met onze opdrachtgevers een proces dat we bij Zicht - sprint 0 - noemen. Hier lees je over de stappen die we in de eerste fase van een project nemen.

Van strategie naar design in 5 stappen

Sprint 0 is de fase binnen het project waarbij we vanuit een multidisciplinair team de opgave doorgronden en komen tot een visie op online communicatie en een webdesign. Sprint 0 is de eerste fase van een project, duurt tussen de 3 tot 8 weken en kent 5 stappen. Aan het einde van sprint 0 hebben we alles in handen om de realisatiefase te starten.

Stap 1: onderzoek & inzichten

Centraal in onze aanpak staat het creëren van een waardevolle User Experience (UX). Voor ons is dat een online omgeving waarbij zowel de belangen van de gebruiker als de belangen van de organisatie een plek vinden. Om dat goed te kunnen doen, is het belangrijk dat we eerst meer weten over over de doelgroep en de organisatie. 

Dit model laat zien waar we ons op richten in het proces. We zoeken naar een - win win situatie - waarbij we een match vinden tussen de organisatie en de doelgroep. Onze inzet is om met het digitale product tot maximale relevantie te komen.

Onze online strateeg en UX-designer spelen in de eerst stap van sprint 0 een belangrijke rol bij het verzamelen van informatie en het formuleren van inzichten. In stap 1 doen we het volgende...

Context in kaart brengen
Via deskresearch en gesprekken met het team van de opdrachtgever, doen we de volgende voorbereidingen:

  • Het in kaart brengen van de ambities, wensen, doelstellingen en randvoorwaarden (meestal al aanwezig in de briefing).
  • Een beeld vormen van de de marketing- en communicatiestrategie, middelenmix, huidige contactpunten, merkstrategie.
  • Een overleg over de huisstijl en de visuele ambities met onze visual designer en creative director.
  • Het in kaart brengen van de huidige content en de ambities met betrekking tot de content voor de nieuwe website.
  • Inzichten m.b.t. de website destilleren uit reeds uitgevoerde onderzoeken en webstatistieken.
  • Informatie over de doelgroep verzamelen, clusteren en structureren. Zo krijgen we inzicht in o.a. de informatiebehoefte en de toptaken van de gebruiker. 

In gesprek met stakeholders en doelgroepen
Rapporten en plannen zijn een interessante basis, maar we willen in de eerste fase van een project natuurlijk zelf ook direct met stakeholders en de doelgroep in contact komen. Dat doen we via interviews van 30 - 45 minuten. De omvang van de interviewronde hangt sterk af van het beschikbare budget en de planning (we doen projecten met 3 interviews en projecten met 20 interviews). Wat vragen we ze?

  • Stakeholders - interviews met vragen over bijvoorbeeld de wensen voor de website, knelpunten in de huidige klantreis, inzichten m.b.t. de doelgroep.
  • Doelgroepen - interviews met vragen over bijvoorbeeld de triggers om te starten met een zoekopdracht in Google of de triggers om naar de website te gaan (motivaties), informatiebehoefte, toptaken, knelpunten in de huidige klantreis, ervaringen huidige contactpunten.

De klantreis: het vormen van een visie op UX (sessie 1)
Het instrument dat we hanteren om samen met verschillende disciplines en het team van de opdrachtgever de outline van de User Experience te bepalen, is de klantreis. In een klantreissessie gaan we vanuit een breed perspectief kijken naar de interactie met de doelgroep en brengen we per contactpunt in kaart wat de gebruiker gaat ervaren. Het is een werkvorm waarbij we alle inzichten en ideeën bundelen en samen keuzes maken.

Stap 2:  strategie & concept

In stap 2 gaat een multidisciplinair team (online strateeg, UX-designer, visual designer en creative director) van Zicht aan de slag met de UX-visie die voortkomt uit de klantreis. Stap 2 bestaat uit de volgende onderdelen.

UX-concept:  de User Experience concreet maken
Bij Zicht wordt er in de studio gebrainstormd, geschetst en uitgewerkt. Waar we naartoe werken is een concept dat de contouren van de website laat zien. De keuzes die we maken onderbouwen we met de inzichten uit stap 1. Een UX-concept bestaat uit:

  • Conversiefunnel - Een overzicht met conversiedoelen en conversiepaden. 
  • Structuur - Een document met een overzicht van templates, content-modules, taxonomy, sitemap, navigatie.
  • Proposities - Productdefinitie, belofte per onderdeel van de website, belangrijkste call-to-actions.
  • Designconcept - visuele stijl, eerste versie van 1 á 2 schermen, een aantal wire-frames, ideeën voor content 
  • Roadmap - Een visie op het merk, het ontwikkelpad van de website na livegang en de stip op de horizon.

Toetsen UX-concept (sessie 2)
In een werksessie met de opdrachtgever toetsen we het concept. We vullen het concept samen met het online team van de opdrachtgever aan en maken keuzes. Dit is een belangrijke brainstorm omdat in dit stadium de keuzes sterk bepalend zijn voor de verdere uitwerking. Bij grote en complexe organisaties is het soms noodzakelijk om het UX-concept breder binnen de organisatie te toetsen. We plannen hier dan extra sessies voor in.

Stap 3: design & content

Onze visual designer speelt in stap 3 een belangrijke rol en stemt in deze fase van sprint 0 regelmatig de designkeuzes af met de opdrachtgever. Het volgende leveren we op in stap 3.

  • Webdesign -  3 tot 6 schermen als visual design. Uitgewerkt voor mobile en desktop schermen. Zaken die we altijd meenemen in onze design zijn: mobile first, responsive design, oog voor toegankelijkheid, binnen huisstijl, herbruikbare contentmodulen en technische maakbaarheid. Goed om te weten is dat de visual designer ook in een latere fase tijdens de realisatie nog aanvullende schermen of interactiedetails uitwerkt. De focus ligt op de designs die nodig zijn voor de 1e realisatiesprint.
  • Content(advies) - omdat we voor een goede User Experience inhoud, structuur en vorm niet los van elkaar kunnen benaderen, adviseren we in stap 3 over content, SEO en UX-copy. Dit advies zie je toegepast terug in de content die is gebruikt bij het maken van de visual designs.

Stap 4: prototype & user test

Om in een vroeg stadium te testen, maken we van de designs een prototype. Deze gebruiken we in een gebruikersonderzoek die we zelf opzetten en begeleiden of in een onderzoek die wordt uitgevoerd door een derde partij. Zo’n user test nemen we soms ook af bij interne stakeholders zodat we nog een laatste keer breed input ophalen. 

Hoe het gebruikersonderzoek precies wordt ingezet, hangt sterk af van het project. Soms is er geen tijd en/of  budget voor om dit uit te voeren en slaan we stap 4 helaas over. Soms doen we het later in het project tijdens de realisatiefase of na live-gang. We raden altijd aan om een bepaalde mate van validatie plaats te laten vinden met behulp van een prototype. Dat kan kleinschalig tot uitgebreid.

Stap 5: Voorbereiden realisatie

In stap 5 ronden we de werkzaamheden van sprint 0 af en bereiden we het werk voor van onze front-end en back-end developers. In stap 5 leveren de volgende onderdelen op.

  • Designsystem - Bij kleine opdrachten leveren we, naast het designbestand, een styleguide op. Bij grotere opdrachten leveren we een designsystem op. Dit is enerzijds een bron om uit te putten voor programmeurs en designers en anderzijds is het een instrument voor UX-managers, productowners en huisstijlbewakers om regie te houden op de set van designelementen. 
  • Backlog - In projectmanagement software (Jira) knippen we het project op in onderdelen (epics) en taken (stories). Dit is de lijst met werkzaamheden beschreven vanuit het perspectief van de front-end en back-end developer. Hier gaan developers, onder leiding van de projectleider, tijdens de realisatiefase mee aan de slag. De projectleider stremt de backlog af met de productowner van de opdrachtgever.

Wanneer wordt er over techniek gesproken? Tegelijkertijd met sprint 0 vindt er een technische inventarisatie plaats waarbij onder andere datamigratie, hosting, API koppelingen, CMS op de agenda staan.

User Experience zien we als het samenspel van content, structuur, design en techniek om een gebruikservaring te faciliteren.

Het UX-canvas als hulpmiddel

In sprint 0 maken we gebruik van ons UX-canvas. Dit canvas staat in de online tool Miro en pakken we tijdens offline en online sessies erbij. Iedere stap kent een aantal deelopdrachten en modellen die we samen invullen. Dit UX-canvas faciliteert een transparante en open samenwerking waarin we snel ideeën kunnen visualiseren. We merken dat zo’n manier van werken het heel laagdrempelig maakt om als opdrachtgever een mening te vormen en direct mee te sturen in het project.

Onderstaand een schermafbeelding van het UX-canvas in Miro.